3 Decembra, 2022

Prijava

Zašto se Poljaci tako panično boje Rusije ?

Vojna pomoć Amerike i Velike Britanije Ukrajini ne bi bila moguća bez podrške Poljske preko čije teritorije stiže gro oružja i municije za trupe pod kontrolom Kijeva. Poljska je raširenih ruku dočekala ukrajinske izbjeglice dok su u pravcu fronta otišle hiljade dobrovoljaca, čemu se Varšava nije protivila.  Samo u jednom ruskom raketnom napadu, na fabriku u Konstatinovki,  poginulo je 80 poljskih dobrovoljaca.

Svi znaju da Poljaci, najblaže rečeno, ne vole Rusiju. Neki bi rekli da je akumuliran strah od Moskve  prerastao u mržnju. Poljska je u sprovođenju američke politike prema Rusiji postala najpouzdaniji partner, koji će uskoro postati najjača vojna sila u Evropi.

Takav odnos prema Rusiji korene vuče iz istorije koja se proteže vekovima. Ipak, događaji u 20. vijeku su duboko utkani u doživljaj Poljaka da je Rusija iskonski neprijatelj. Šta je Moskva toliko pogrešno uradila?

Drugi svetski rat i strahote koje je taj sukob donio, počeli su napadom Njemačke na Poljsku. Dok su poljski konjanici kopljima jurišali na njemačke tenkove, Staljin je, bez objave rata, 17. septembra ušao u Poljsku i time stavio tačku na poljski otpor Njemačkoj. Zauzeta teritorija je pripojena SSSR-u dok je poljska inteligencija odvedena u logore.

Poljaci bi napad sa leđa možda i mogli da zaborave ali ne i ono što je uslijedilo. Na nagovor Lavrentija Berije, šefa unutrašnje bezbjednosti SSSR-a, Politbiro koji je vodio Staljin,  naređuje egzekuciju više hiljada zarobljenika. Na više lokacija, uključujući i zatvore u Harkovu i Kalinjinu, pogubljeno je oko 22.000 Poljaka. Tačnije, 8.000 oficira, 6.000 policajaca i 8.000 onih koje su komunisti doživjeli kao inteligenciju – državnih zvaničnika, vlasnika fabrika i drugih neprijateljskih elemenata.

Pošto je Hitler napao SSSR, Nijemci su u Katinskoj šumi pronašli masovne grobnice sa pogubljenim Poljacima. Ta vijest je obišla svijet ali je SSSR odbijao svaku odgovornost uz optužbe da Nijemci podmeću tragove njihovih zločina. Da stvar bude interesantnija, Britanci su prisluškivali kodirane izvještaje koje su Nijemci iz Katinske šume slali u Berlin. Britanci su na osnovu tih izvještaja uspeli da razbiju šifru „enigme” i tako dobiju bitku za Atlantik. Neki istoričari smatraju da je to početak poraza Njemačke.

Možda bi odnos Poljaka prema Rusiji danas bio drugačiji da je tu bio kraj događajima čije posljedice nije uspeo da izbriše čak ni kasniji „suživot” iza „gvozdene zavjese” i savezništvo u Varšavskom paktu.

Kada je 1943. godine, posle Kurske bitke, ratna sreća definitivno izdala Hitlera, Poljaci su se suočili sa neminovnim dolaskom Crvene armije. Iz ugla Poljaka to je ona ista sila koja ih je napala sa leđa, anektirala pola zemlje i pogubila inteligenciju. Poljaci su u strahu od komunista odlučili da podignu ustanak, oslobode gradove od Nijemaca i uspostave vlast.

Hitler je naredio da se Poljska brani po svaku cijenu, što je i bilo očekivano, ali Poljaci i zapadni saveznici nisu očekivali potez Staljina koji je uslijedio.

Crvena Armija je stigla do Visle i stala. Bez ikakvog logičnog razloga. Tada je mogla da zauzme Varšavu bez većih problema ali Staljin je imao drugačiju računicu. On je jednostavno ostavio ustanike da se sami bore protiv Nijemaca koji su dobili pojačanje i sistematski uništili Varšavu. Crvena armija je sve to mirno posmatrala, bez namjere da pomogne Poljacima.

Staljin je uvidio da će, ako prepusti ustanike na milost i nemilost Nemcima, tako eliminisati opoziciju i protivnike uspostavljanju komunističke vlasti u Poljskoj. Na kraju je tako i bilo, Poljska je ostala pod uticajem SSSR-a, iza „gvozdene zavese” i u sastavu Varšavskog pakta. Poslednje ruske trupe su otišle u septembru 1993. godine.

Složićete se, za navedene događaje kriv je Staljin. Paranoični diktator koji je pobio stotine hiljade nevinih ljudi. Ipak, Poljaci za sve što dolazi iz Moskve, smatraju da su krivi Rusi. Šta vi mislite?

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i uključite se u našu Viber zajednicu.

Podjeli:

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on linkedin
Na pravom putu

Slične vijesti